Uyku Felci Nedir? Karabasan Nedir?

Uyku Felci Nedir?

Halk arasında “Karabasan” olarak bilinen uyku felci, uyandığınızda veya uykuya daldığınız sırada meydana gelen, hareket etmenin ve konuşmanın geçici olarak olanaksızlaştığı bir durumdur.

Zararlı değildir ve oldukça yaygındır. Fakat yaşayan kişi için korkutucu olabilir.

Birçok insan yaşamlarında bir veya iki kez bu durumu yaşarken, bazı insanlar da bunu düzenli olarak yaşarlar.

Uyku Felci Nedir?
Uyku Felci Nedir?

Uyku Felcinin Belirtileri

Uyku felci olduğunuzu anlamanın ilk yolu, çevrenizin tamamen farkında olmak, o sırada ise konuşamamak ve hareket edememektir.

Bu durum genellikle uyandığınız sırada olur. Fakat uykuya dalma esnasında da olabilir.

Bu durum esnasında aşağıdaki durumları yaşayabilirsiniz:

  • Göğüsde baskı hissi, nefes almakta zorluk
  • Bazı durumlarda gözlerinizi hareket ettirebilirsiniz, hatta bazen gözlerini açabilen kişiler de olduğu raporlanmıştır
  • Odada sizinle birlikte biri veya birileri olduğu hissine kapılmak(halüsinasyon). Hatta birçok kişi bu varlığın kendilerine zarar vereceği düşüncesine kapılır
  • Çok korkmuş hissetmek

Bu, birkaç saniye ile birkaç dakika arasında sürebilir. Daha sonra normal bir şekilde hareket edebilir ve konuşabilirsiniz. Fakat uyku konusunda huzursuz ve endişeli hissetmeniz de doğal.

Uyku Felci Nedir?
Uyku Felci Nedir?

Doktora ne zaman görünmeliyim?

Çoğu durumda bir kereye mahsustur ve bir daha tekrarlanmaz. Zaralı değildir ve altta yatan bir soruna işaret etmez.

Fakat aşağıdaki durumlar oluyorsa, doktora görünebilirsiniz:

  • Düzenli olarak bu durumu yaşıyorsanız
  • Bu durum yüzünden uyumaktan korkuyor ve endişeli hissediyorsanız
  • Gün boyunca çok uyukluyorsanız veya uykuya daldığınızda kas kontrolünüzü kaybediyorsanız, üstüne de sıklıkla bu durumu yaşıyorsanız “narkolepsi” olabilirsiniz. Bir doktora danışmak isteyebilirsiniz.

Doktorunuz uykunuzu iyileştirmek için bir çalışma yapacaktır. Durumunuz ciddi ise sizi bir nörolog uyku uzmanlarına sevk edebilirler.

Uyku Felci Nedir?
Uyku Felci Nedir?

Uyku Felci Neden olur?

Bu sorun genellikle uykunun REM(Rapid Eye Movement) evresindeki kısımda gerçekleşir.

Uykunun REM aşamasında, beyin çok aktiftir ve rüyaların görüldüğü evredir. Beden, nefes almada kullanılan kaslar, göz hareketini sağlayan kaslar dışındaki tüm kasları, kendimize zarar vermememiz için geçici olarak felç eder.

Uykunun bu evresinde bilincimiz aniden yerine geldiğinde kendimizi felç olmuş gibi hissederiz ve beyin aşırı aktif olduğundan bazı halüsinasyon görebiliriz.

Uyanıkken REM uykusu etkilerinin devam etmesinin neden olduğu bilinmemekle birlikte aşağıdaki durumlarla ilişkilendiriliyor:

  • Yeterli uyku alamama
  • Düzensiz uyku
  • Narkolepsi – Kişinin uygunsuz zamanlarda uykuya dalmasına neden olan bir hastalık
  • Ailede uyku felci öyküsü
  • Sırt üstü yatmak

Çoğu durumda uyku felci, sağlıklı kişilerde de meydana gelebilecek zararsız bir durumdur.

Uyku Felci Nedir?
Uyku Felci Nedir?

Uyku Felci Tedavisi

Uyku felci zararsızdır. Fakat bu durumu daha az yaşamak veya hiç yaşamak istemiyorsanız aşağıdaki önerileri uygulayabilirsiniz.

  • İyi bir gece uykusu uyuyun – Yetişkinler için bu 6 ile 8 saat arasındadır
  • Her gece aynı saatte yatağa gitmeye çalışın ve aynı saatte uyanmaya çalışın
  • Rahat, sessiz, karanlık, çok sıcak veya çok soğuk olmayan bir uyku ortamı yaratmaya çalışın
  • Yatmadan önce fazla yemek yemekten, sigara içmekten, alkol almaktan ve kafein almaktan kaçının
  • Düzenli egzersiz yapın – ancak yatmandan en az dört saat önce

Eğer uyku felciniz ciddi bir boyuttaysa, doktorunuz size bir antidepresan reçete edebilir.

Kaynak: https://www.nhs.uk/conditions/sleep-paralysis/

Bir cevap yazın