Travma nedir? Travmanın tedavisi var mı?

travmatik olaya maruz kalmış kişi

Travma, bireyin olaylarla başa çıkma kabiliyetini zorlayan, çaresizlik duygusuna neden olan, öz benlik duygusunu ve diğer tüm duygu ve deneyimlerini hissetme yeteneğini azaltan, rahatsız edici ve yıkıcı bir olaya verilen cevaptır. Travmatik sayılabilecek yıkıcı bir olay gerçekleştiğinde yukarıda da sayılan kişinin günlük yaşamının olağan akışını bozacak bir psikolojik bozukluk oluşur.

travmatik olay yaşamış ağlayan kadın

Ruhsal Travmalar

Gasp, çocukluk çağında yaşanan ailevi sorunlar, temel ihtiyaçların karşılanmasında yaşanan zorluklar, cinsel tacize veya tecavüze uğrama, deprem, sel, fırtına gibi doğal afetler, yangınlar, trafik kazaları, çatışmalar, savaşlar gibi istenmeyen olayların sonrasında oluşan travmalara ruhsal travma kapsamına girmektedir. Ruhsal travmaya sebep olabilecek bir olay yaşandığında, birey önce stres bozukluğu, daha sonra(bazen) ise travma sonrası stres bozukluğu yaşayabilmektedir.

Aldatılma, uzun süreli evliliklerde az da olsa şiddete maruz kalmak da travmaya sebep olabilmektedir.

Dünya Sağlık Örgütü(WHO) tarafından yapılan Dünya Akıl Sağlığı Araştırması, 26 ülkede araştırılan 125.000’den fazla kişinin en az üçünün travma geçirdiğini tespit etti. Ancak bu sayılar rapor edilen örneklerden elde edilmiştir. Gerçek sayı muhtemelen çok daha fazladır.

Yukarıda da bahsi geçen travmatik olayların hangi bireylerde, hangi olaylardan sonra travma sonrası semptomlara sebep olabileceği objektif olarak bilinememektedir. Bir kişinin derinden etkilenmesi için savaş, doğal afet, saldırıya uğrama gibi yüksek düzeylerde olması gerekmez. Aslında son derece özneldir ve kişiden kişiye çarpıcı bir şekilde değişir.

altın sarısı maske takmış insan
Travma yaşamış bir kişi

Travmatik olaylara tepki, son derece değişkendir. Fakat bazı temel ve ortak semptomlar vardır:

Duygusal Semptomlar:

  • Üzüntü
  • Öfke
  • Reddetme
  • Utanç
  • Korku

Yol açabileceği olumsuzluklar:

  • Kabuslar
  • Uykusuzluk(Insomnia)
  • Sosyal ilişkilerde zorluklar yaşama
  • Duygusal patlamalar

Fiziksel belirtiler:

  • Bulantı
  • Baş dönmesi
  • Bozuk uyku düzeni
  • Yeme bozuklukları
  • Baş ağrısı
  • Mide sorunları

Sebep olabileceği psikolojik sorunlar:

  • Travma sonrası stres bozukluğu(TSSB)
  • Depresyon
  • Anksiyete
  • Disosiyatif bozukluklar
  • Madde bağımlılığı

Travmanın tedavisi

Travmanın bilinen hızlı bir tedavi yolu yoktur. Fakat çok çeşitli etkili tedavi yöntemleri vardır. Travmadan kurtulanlar genellikle travma konusunda uzman terapistlerle bundan kurtulmuşlardır. Travma terapistlerinin çoğu, terapi yöntemlerinin kombinasyonunun kullanarak çözüm üretmeye çalışır. Psikoterapi yöntemlerinden genellikle, kişinin travmatik olaylara karşı duyarsızlaşması için “Maruz Bırakma Terapisi”, düşünce ve davranış modellerini değiştirebilmesi için “Bilişsel Davranışçı Terapi”, olayları yeniden işlemesini sağlamak için “Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme(EMDR)” terapisi gibi son derece faydalı terapi kombinasyonları uygulanır. Bunların yanında çeşitli anti-depresanlar ve anti-anksiyete ilaçlarıyla desteklenen bir tedavi yöntemi de uygulanabilir.

Bir cevap yazın