Obsesif Kompulsif Bozukluk Nedir?

obsesif kompulsif bozukluk

Obsesif kompulsif bozukluk, obsesyonlar ve kompulsiyonlar ile karakterize bir rahatsızlıktır. Kısaca; tekrarlayıcı, istem dışı, kontrol edilemeyen düşünce ve dürtüler (obsesyonlar) ile kişinin yapmakta kendisini zorunlu hissettiği tekrarlayıcı davranışlar veya zihinsel eylemlerin (kompulsiyonlar) varlığı şeklinde tanımlanabilir.

Obsesyonlar, ısrarcı ve kontrol edilemez şekilde tekrarlayan fikirlerdir. OKB’si olan bir kişi için bu obsesyonlar mantık dışı gelebilir fakat düşünceleri zihninden atamaz ve bu da anksiyeteye sebep olur. Obsesyonlar öylesine sık ve güçlüdür ki kişinin yaşamını engeller hale gelir. En sık görülen obsesyonlar şu şekilde sıralanabilir:

obsesif kompulsif bozukluk
  • Kirlenme korkusu
  • Cinsellik veya saldırganlık dürtüleri
  • Dini içerikli obsesyonlar
  • Simetri obsesyonları
  • Beden sorunları

Kompulsiyonlar ise obsesyonların yol açtığı anksiyeteyi azaltmak için kişinin kendini yapmak zorunda hissettiği abartılı davranışlardır. OKB’li hastaların abartılı davranışları yapmak için herhangi mantıklı bir açıklamaları olmamasına rağmen bu davranışları yapmazlarsa sonuçlarının felaket olacağını düşünürler ve bu nedenle sürekli olarak aynı davranışları sayısız şekilde tekrarlarlar. En sık görülen kompulsiyon örnekleri şu şekilde sıralanabilir:

  • Bir durumun yapılıp yapılmadığına emin olmak için olan kontrol etme davranışları (örneğin muslukların kapandığını defalarca kontrol etmek)
  • Ayrıntılı temizlik ve düzen kompulsiyonları
  • Sayı sayma gibi tekrarlayıcı ve koruyucu olduğuna inanılan farklı hareketler
  • Biriktirme ve sayma kompulsiyonları
obsesif kompulsif bozukluk

OKB başlangıç yaşı diğer ruhsal hastalıklar gibi belirli değildir. Çoğunlukla 10 yaşından önce ya da ergenlik döneminde başlar ve sebepleri olarak genetik nedenler, travmalar, beyindeki işlev bozukluğu sayılabilir. Kadınlarda görülme sıklığı erkeklere göre daha fazladır. Toplumda görülme sıklığı ise %2 olarak belirtilmiştir.

OKB TEDAVİSİ

Obsesif Kompulsif bozukluk için önerilen tedaviler genellikle ilaç ve terapidir. İlaç tedavisi olarak özellikle SSRI grubu antidepresanların OKB için etkili olduğu görülmüştür. Uygulanan en yaygın terapi yöntemi ise, Tepki Engellemeli Maruz Bırakmadır (TEMB). Bu tedavide öncelikle hastanın ritüeli gerçekleştirmemesi amaçlanır. Ritüel gerçekleşmediğinde felaket olacağını düşünen OKB hastası bu tedavi esnasında herhangi bir felaketin gerçekleşmediğini gördükçe koşullu tepki zamanla söner. Tabii bütün bu süreçlerin zamanı hastalığın şiddetine göre göre belirlenir. Fakat hastanın ritüelini gerçekleştirmemesi çok zor olduğu için, genel olarak yaklaşık 10-15 seans sürdüğü bilinmektedir.

SONUÇ

OKB tanısı koyabilmek için obsesyonların ve kompulsiyonların kişinin işlevselliğini ve günlük yaşamını önemli derecede etkilemesi gerekmektedir. İnsanların çoğu zaman zaman farklı takıntılar geliştirebilir fakat her takıntıya OKB diyemeyiz. Bir OKB hastasının ritüelini gerçekleştirememesi, tıpkı vücudumuzun kaşınan bir yerini kaşıyamamak gibi rahatsız edicidir. Bu nedenle kişinin günlük yaşamını önemli derecede etkiler ve tedavi edilmesi gerekmektedir.

Bir cevap yazın