Narsistik Kişilik Bozukluğu nedir?

Narsistik kişilik bozukluğu adını, kendi yansımasına aşık olan ve kendi arzularıyla tükenip bir çiçeğe dönüştürülen Yunan mitolojisi karakteri Narcissus’tan almıştır.

Narsistik kişilik bozukluğu, büyüklenme, beğenilme gereksinimi ve empati yapamama gibi temel özellikleri barındıran bir kişilik bozukluğudur. Bu kişilik bozukluğuna sahip kişilerde kendini yükseklerde görme, bencillik, başkalarından faydalanma, kibir gibi başka özelliklerde bulunur. Aynı zamanda eleştiriye karşı aşırı hassastırlar ve kolayca öfkelenebilirler. Genellikle yüksek konum sahibi eşler bulur ve onları da idealleştirirler, fakat eşlerinin kusursuz olmadığını fark ettikçe onları reddedebilirler.

DSM-5’te narsistik kişilik bozukluğu kriterleri şu şekilde verilmiştir:

  • Kişinin önemini abartılı şekilde görmesi
  • Kişinin kendisiyle çok fazla meşgul olması
  • Özel olduğu ve sadece yüksek konumdaki insanlarca anlaşılabileceği inancı
  • Hayran olunma ihtiyacı
  • Güçlü bir hak etme duygusu
  • Başkalarından faydalanma eğilimi
  • Empati yoksunluğu
  • Başkalarını kıskanma
  • Kibirli davranış ve tutumlar
Narsisistik Kişilik Bozukluğu
Narsistik Kişilik Bozukluğu

Narsistik kişilik bozukluğunun gelişiminde ebeveynler önemli rollere sahiptir. Saygı, sıcaklık ve empatiyle yaklaşan ebeveynlerin çocukları normal derecede özsaygıya sahip olurlar. Fakat çocuğun yeteneklerinin aşırı abartıldığı bir ebeveynlik modelinde, çocuk herhangi bir kusurdan dolayı utanç hisseder ve narsisizm gelişir. Aynı zamanda çocuğa soğuk bir şekilde yaklaşan ebeveynler de çocuğun güvensiz bir benliğinin oluşmasına sebep olarak narsistik kişilik bozukluğunu geliştirebilir.

Narsisistik Kişilik Bozukluğu
Narsisizm

Narsistik kişilik bozukluğuna sahip kişiler için kişiler arası etkileşimler, yakınlık kurmaktan ziyade, kendi özsaygılarını şişirmek için önemlidir. Etkileşimlerde ilk olarak böbürlenme eğilimdedirler. Kendilerinden herhangi bir konuda daha başarılı bir insan gördüklerinde, onları kötüleyerek bununla mücadele etmeye çalışırlar. Onlar için hayran olunmak ve başkalarına karşı başarılar elde etmek başkalarına yakın olmaktan daha önemlidir. Kısacası benlik duyguları, yakınlık kurmaya veya korumaya değil, “kazanmaya” dayalıdır.

Narsisistik Kişilik Bozukluğu
Narsisizm

Narsistik Kişilik Bozukluğunun Tedavisi

Genellikle narsist kişiler tedaviye başvurmazlar, çünkü onlar için herhangi bir problem yoktur. Ailesi ya da çevresi tarafından tedaviye nadiren de olsa ikna edilebilirler. Dinamik psikoterapi ile tedavi süreci başlar. Fakat tedaviye uyum azdır ve genellikle terapiste karşı öfke duyarlar. Narsistik kişilik bozukluğuna sahip kişilerin çevresi, onunla nasıl iletişim kurulması gerektiği ve nasıl idare edilebileceği ile ilgili bilgi alması da gerekmektedir.

Bir cevap yazın