METAL MÜZİK VE PSİKOLOJİ

Müzik; yalnızca kulağımızı değil, bedenimizi ve ruhumuzu da etkileyen bir sanattır. Birçok araştırmaya göre, müzik psikolojimizi ve davranışlarımızı, hatta yaşam tarzımızı bile etkileyebilir. İnsanlığın doğuşuna kadar eskiye dayanan bir tarihe sahip olan müziğin, günümüzde birçok türü vardır. Bu yazıda da, müziğin uç noktalarında dolaşan metal müzik ve psikolojinin ilişkisini inceleyeceğiz.

Metal müzik, 1960 ve 1970 yıllarında, Birleşik Krallık ve ABD’de başladı, 1990’larda ise altın çağını yaşadı. Seneler geçtikçe, “trash metal”, “death metal”, ve “black metal” gibi alt türleri de oluştu (Recours, Aussaguel ve Trujillo, 2009: 474). Dönemin en önemli sanatçısı olan Jimi Hendrix’in metal müziğe katkısı çok büyüktür. Hendrix’in “Salamura gibi üst üste yaşayan insanları yüksek sesli müzikle uyandırmak” cümlesi, metal müziğin kalkış noktası olmuştur. Aslında amaç o günün “tipik amerikalısını” gürültülü müzik ile sarsmaktı (Duranlı, t.y.). Geleneksel olarak, yüksek distorsiyon, vurgulu nota, yoğun bass ve davul sesi, güçlü bir vokal ve yüksek ses metalin temellerini oluşturmuştur.

TEMASI

Uyuşturucu, kişisel travmalar, savaş, kadın düşmanlığı, ırkçılık, küfür ve cinsellik gibi karanlık ve depresif içerikler metal müzikte bulunmaktadır. Ayrıca karşı çıkmaya dayalı müzik dışı unsurları da içinde bulunduran bir yaşam biçimi haline gelmiştir. Dinleyiciler tarzlarını ve düşüncelerini de bu müzikten ilham alarak tasarlıyor (Çerezcioğlu, 2013). Bunların dışında kardeşlik, isyan, baskı, öfke ve saldırganlık, vahşilik, uygunluk ve uygunsuzluk, depresyon, birlik, kalabalığın çözülmesi, zafer, disiplin, dramatizasyon ve otorite gibi sosyal psikolojinin de ilgilendiği birçok konu, metal müziğin de temasını oluşturuyor. Bu konular aynı zamanda insanların temel hislerini oluşturduğu için, psikoloji ve metal müzik birçok konuda kesişmektedir (Shukla, 2019).

KİMLER TARAFINDAN DİNLENİYOR?

Metal müzik, daha çok gençler arasında yaygınlaşmıştır. Metal müziğe yaklaşan grubun dışlanmış ve mutsuz gençler olduğu görülmektedir.  Bu aslında onların bir gruba ait hissetme ihtiyacından kaynaklanmaktadır. Aynı zamanda kültürel kodlamalar da bunda etkili olmaktadır; erkekler ağlamaz, üzülmez gibi kodlamalar sonucu üzgün bir ergen üzgün olduğunu ifade edemez fakat kendisi gibi bir erkeğin aslında böyle düşünceler hissettiğini görünce bir manada ona bağlanır (Hines ve Mcferran, 2014).

OLUMLU VE OLUMSUZ ETKİLERİ

Yapılan araştırmalara göre; agresif olan bir kişinin metal müzik dinlediğinde onun psikolojik durumu ile uyuşması sebebiyle kişide sinir düzenlemesine yardımcı olabilmektedir(Sharman ve Dingle, 2015). Bunun dışında travmatize olmuş kişilerin intihar düşüncelerini atlatmalarında  ve duygularını kontrol etmede yardım sağladığı da bir tez çalışmasında bulunmuştur(Silverberg, Bierbaum, Sethna ve Cohen, 2013.). Metal müzik dinleyen insanların daha fazla yeni deneyimlere açık oldukları ve daha seküler bir anlayışa sahip oldukları da belirtilmiştir(Erdal ve Ok, 2012).

Madalyonun diğer tarafında ise,  hard rock dinleyen iki farenin birbirini öldürdüğü fakat  klasik müzik dinleyen iki farenin birbirine bir şey yapmadıkları ortaya çıkmıştır. Fakat insanlar etik temelli bir sistem rehberliğinde hareket ettiğinden bu negatif duygu durum hayvanlardaki gibi bir duruma evrilmez (“Heuristic,” t.y.). Bir diğer olumsuz etkisi ise, yapılan bir araştırmaya göre metal müzik dinleyen öğrencilerin dinlemeyenlere oranla daha kaygılı, depresif ve saldırgan davranışlar sergilemesidir (Aydoğan ve Gürsoy, 2007).

TERAPİDE METAL MÜZİK KULLANIMI

Müzik terapistleri terapi yaparken genellikle kişinin favori müzik türü ile terapi yaparlar fakat genç neslin favorileri bu yöne kaydıkça müzik terapistleri oldukça sınırlanmıştır çünkü şarkılardaki sözler yanlış anlaşılmalara sebep olabilirdi(Doak, 2003). Yine de ilk defa metal müziğin kullanıldığı bir araştırma sonucunda heavy metal hayranlarında bu türü dinleyince dikkate değer  bir mod yükselmesi görülmüştür(Wooten, 1992). Araştırmadaki gruptan alınan ifadelerden aslında onların hissettikleri duyguları daha yoğun yaşadıkları fakat müziğin ardından daha iyi hissetmeye başladıkları görülmektedir. Araştırmadaki katılımcılardan  biri olan M., «Sadece ağlıyorkenki rahatlık yoktu üstümde, sanki birisiyle beraber ağlıyormuş gibi hissediyordum. Bu benim gibi birisiydi ve sanki o bana yardım edebilirmiş gibi hissediyordum, bu bile benim üzgünlüğümün azaldığını hissetmeme yetiyordu.» ifadesinde bulunmuştur(Hines ve Mcferran, 2014).

KAYNAKÇA

  • Aydoğan Y. ve Gürsoy F. (2007). Müzik dinleme alışkanlıklarının ve bazı değişkenlerin lise ikinci sınıf

öğrencilerinin sürekli kaygı düzeyleri üzerindeki etkilerinin incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(1). 59-67.

  • Çerezcioğlu A. (2013). Popüler müzik ve gündelik yaşam deneyimi. Folklor/Edebiyat, 19(75): 159-172.
  • Doak A. B. (2003). Relationships between adolescent psychiatric diagnoses, music preferences, and

drug preferences. Music Therapy Perspectives, 21(2). 69-76.

  • Duranlı L. (t.y.). Bir popüler kültür ürünü olarak heavy metal müzik türü. Erişim adresi:

https://www.academia.edu/7589933/Bir_Pop%C3%BCler_K%C3%BClt%C3%BCr_%C3%9Cr%C3%BCn%C3%BC_Olarak_Heavy_Metal_M%C3%BCzik_T%C3%BCr%C3%BC

  • Erdal B. ve Ok Ü. (2012). Müzik tercihinde inanç biçimlerinin rolü. The Journal of Academic Social

Science Studies, 5(3): 59-74.

  • Heuristic. (t.y.). Listening to hard rock – heavy metal music – can cause harm. Erişim Adresi:

https://edu-cyberpg.com/Music/Mice_and_Music_Experiment_Mo.html

  • Hines M. ve Mcferran K. S. (2014). Metal made me who i am: seven adult men reflect on their

engagement with metal music during adolescence. International Journal of Community Music, 7(2). 205-222.

  • Howe T. R., Aberson C. L., Friedman H. S., Murphy S. E., Alcazar E., Vazquez E. J. ve Becker R.

(2015). Three decades  later: the life experiences and mid-life functioning of 1980s heavy metal groupies, musicians, and fans. Self and Identity, 14(5): 1-25.

  • Recours R., Aussaguel F. ve Trujillo N. (2009). Metal music and mental health in france: Cult Med

Psychiatry, 33. 473-488.

  • Sharman L. ve Dingle G. A. (2015). Extreme metal music and anger processing. Front. Hum. Neurosci.

9:272. doi: 10.3389/fnhum.2015.00272

  • Shukla A. (2019). The social psychology of heavy metal and rock music: research on metalheads.

Cognition Today. Erişim Adresi: https://cognitiontoday.com/2019/03/the-social-psychology-of-heavy-metal-rock-music-research-on-metalheads/

  • Silverberg J. L., Bierbaum M., Sethna J. P. ve Cohen I. (2013). Collective motion of moshers at heavy

metal concerts. Physics and Society. 10.1103/PhysRevLett.110.228701

  • Şenel O. (2014). Problem müzik kavramı ve bir problem müzik türü olarak arabesk. Akademik Sosyal

Araştırmalar Dergisi, 2(1). 209-214.

  • Wooten, M. A. (1992). The effects of heavy metal music on affects shifts of adolescents in an inpatient

psychiatric setting. Music Therapy Perspectives, 10(2). 93-98.

Bir cevap yazın