Gaslighting Nedir?

“Böyle bir şeyi hiç söylemedim”

“Kafanda kuruyorsun”

“Emin misin? Bu olay böyle yaşanmadı. Çok unutkansın”

Etrafınızda size sürekli bu ve benzeri cümleleri kuran birileri varsa dikkat edin. Gaslighting mağduru olabilirsiniz.

Gaslighting psikolojik manipülasyon yöntemidir. Narsistik kişilere özgü bir davranış bozukluğu olan Gaslighting, kişinin kurbanının algılarını yeniden biçimlendirecek şekilde manipüle edilmesiyle ortaya çıkar. Yani karşısındaki insana çeşitli oyunlar oynayarak kişinin kendisinden şüphe etmesine sebep olur. Bu yöntemi uygulayan kişi bunu bilinçli veya bilinçsiz olarak uygulayabilir.

Gaslighing Nedir?
Gaslighing Nedir?

Gaslighting ismi nereden geliyor?

Gaslighting ismi 1938 yılında oynanan “Gas Light” adlı bir tiyatro oyunundan gelmiştir. Oyunda Jack ve Bella adında bir çift var. Jack, evdeki gaz lambasının ışığını her gün bir önceki güne göre biraz kısıyor. Jack’in bu yaptığından habersiz olan Bella, “Lamba daha az mı ışık veriyor?” diye soruyor. Ve bu sorusuna sert bir şekilde karşılık alıyor. Giderek daha fazla kendinden şüphe etmeye başlayan Bella, aşırı derecede öz güven kaybına uğruyor. Olaya daha sonra dahil olan bir dedektif sayesinde bu şiddetten kurtuluyor.

Bu manipülasyon tekniğinin temelinde yatan şey, karşısındaki insanın güvenini ve sevgisini suistimal ederek öz saygısını ve öz güvenini azaltmak. Bunu yapmaktaki amaç ise karşı tarafı kendine bağımlı hale getirmek.

Buna maruz kalan kişi, bir yerden sonra kendi zihnine düşman olmaya başlıyor ve güvenebileceği tek kişiyi saldırganı olarak görmeye başlıyor. Yani bir noktada kurban “Stockholm Sendromu” geliştirmeye başlıyor.

Gaslighting Örnekleri

1. Bariz Yalan

Gaslight yapan insanlar çok açık bir biçimde yalan söylerler. Ve kurban, kendisine yalan söylendiğinin bilincindedir. Gaslighting uygulayan kişi, son derece kötü niyetli bir düzen kurar. Açıkça yalan söylendiği için her şeyi sorgulamaya başlarsınız. Ve bir süre sonra kendinizden şüphe etmeye başlarsınız.

2. İnkar

Gaslighting uygulayan kişi daha önce söylemiş olduğu şeyler inkar ederler. Bariz yalanlarını yakaladığınızda sizden bunu ispat etmenizi isterler. Söylediği yalan sadece sizi hafızanızda olduğu için bunu ispat etmeniz zordur.

3. Sevdiklerinizi kullanma

Sevdiğiniz kişileri aslında hak etmediğinizi söyleyerek sizi manipüle ederler. Örneğin çocuğunuz varsa, buna asla sahip olmamanız gerektiğini size söyleyebilirler.

4. Kademeli yaklaşım

Manipülasyon kademeli olarak gerçekleşir ve zamanla mağdur tamamen farklı birine dönüşür. En kendine güvenen insan, bu süreçte farkında olmadan bir insanın kabuğu haline gelebilir. Mağdurun bireysel gerçekliği azalır ve kötüye kullananın olur.

5. Karışıklık

Şüphesiz ki her insan ilişkilerinde istikrar ister. İstismarcının sürekliği yarattığı sürekli karışıklık, kurbanın netlik kazanamamasına ve çaresiz kalmasına yol açar.

6. Suçlama

İstismarcı kendi olumsuz kişilik özellikleriyle kurbanını suçlayabilir. Örneğin kurbanının yalancı olduğunu söyleyebilir.

7. “Sen delirmişsin”

Saldırgan kurbanın akıl sağlığını sorguladığını biliyor. Ve bu sorgulama sırasında deli olarak tanımlanmak kurban açısından daha da yıkıcı oluyor. Ayrıca saldırgan etrafına da kurbanın deli olduğunun söyleyebilir. Böylece kurban çevresinden yardım istediğinde bir karşılık bulamayacaktır.

Sonuç

Sonuç olarak Gaslighting zihinsel ve duygusal istismar şeklidir. Kişide endişe ve depresyonu tetikler. Zihinsel bozulmalara sebep olur.

Bu yöntem, narsistler, sosyopatlar ve psikopatlar tarafından sıkça kullanılan bir yöntemdir. Yakın ilişkilerde Gaslighting yöntemini tespit etmek zor olabilir. Eğer buna maruz kaldığınızdan şüpheleniyorsanız en kısa zamanda bir terapistten yardım alın.

Bir cevap yazın