Fobi Nedir?

Fobi nedir? Fobinin Tedavisi

Fobi, aşırı ve çoğunlukla mantıklı olmayan bir korku halidir. Fobisi olan kişi, korku duyduğu şey ile karşılaştığında derin korku ve panik hissi yaşar. Bu korku belli bir yer, durum veya nesne olabilir. Yaygın anksiyete bozukluğunu aksine fobi, spesifik bir şey yüzünden olur. Kişi sadece fobisi olduğu şeyden korkar.

Fobi seviyesi, sinir bozucu olmayla hayatı kısıtlayabilecek seviyede olma arasında değişir. Fobisi olan kişiler bu korkularının mantıksız olduğunu çoğu zaman bilirler. Fakat bunun için bir şey yapamazlar. Bu korkular kişinin okul hayatını, iş hayatını ve kişisel yaşamını olumsuz olarak etkileyebilir.

Fobi nedir? Fobinin Tedavisi
Fobi nedir? Fobinin Tedavisi

Fobinin Nedenleri

Genetik veya çevresel nedenler fobiye neden olabilir. Bir çocuğun yakın bir akrabasında, ailesinde anksiyete bozukluğu hikayesi varsa, fobi geliştirme riski artar.

Kişinin travmatik bir olay yaşaması, fobi geliştirmesine neden olabilir. Örneğin birey boğulma tehlikesi atlattıysa, suya karşı bir fobi geliştirebilir. Birey kapalı bir alanda kalmak zorunda kaldıysa, çok yüksek bir yere çıktıysa, hayvan veya böcek tarafından ısırıldıysa bu kaynaklara karşı bir fobi geliştirebilir. Örneğin, yükseklik korkusu, böcek korkusu, kapalı yerde kalma korkusu vb.

Kişide devam eden bir sağlık sorunu veya sağlıkla ilgili bir endişesi varsa, bu konuda fobi geliştirebilir.

Travmatik beyin hasarı yaşayan bireylerde, fobi geliştirme oranları son derece yüksektir. Madde bağımlılığı ve depresyon da fobiler ile ilişkilendirilmiştir.

Fobiler ayrıca ciddi akıl hastalıklarının bir semptomu da olabilir. Örneğin şizofreni.

Fobiler çoğu zaman mantıklı gözükmese de, fobilerle ilgili yapılan gerçeklik testleri, kişilerin gerçekten de bunlardan korktuklarını gösteriyor.

Fobi nedir? Fobinin Tedavisi
Fobi nedir? Fobinin Tedavisi

Bazı Fobi Çeşitleri

Agorafobi

Bu fobi, kaçamayacağınız yerlerden veya durumlardan korkmanıza sebep olur. Örneğin dışarı çıkmaktan korkmak.

Sosyal Fobi

Sosyal fobi ayrıca sosyal anksiyete bozukluğu ile de ilişkilendirilir. Kişinin sosyal durumlardan aşırı derece korkması ve kendini izole etmesiyle görülen bir sorundur.

Glossofobi

Bu performans anksiyetesi olarak bilinir. Kişi seyirci önünde konuşma yapmaya karşı korku duyar.

Akrofobi

Yükseklik korkusu. Kişi yüksek yerlerden aşırı derecede korkar.

Klostrofobi

Dar yerlerde kalma korkusu. Kişi bir yerde sıkıştığını düşünürken bile panik yaşayabilir.

Aviofobi

Uçmaya karşı duyulan korku.

Dentofobi

Dişçiye gitmeye karşı duyulan korku.

Hemofobi

Kan korkusu. Kişi kendi veya bir başkasının kanını görmeye dayanamaz.

Araknofobi

Örümcek korkusu, kişi örümceklere karşı bir korku duyar.

Kinofobi

Kişinin köpeklerden korkması durumudur.

Ofidiyofobi

Kişinin yılanlardan korkması durumu.

Niktofobi

Gece korkusu, karanlık korkusu.

Çok çeşitli fobi vardır. Yukarıda sayılanlar, toplumda görülme sıklığı en çok olanlardır.

Risk Faktörleri

Kişinin eğer anksiyeteye yatkınlığı varsa, fobi geliştirme riski yüksektir. Yaş, sosyoekonomik statü ve cinsiyet, belli fobileri geliştirmede riskini arttırır. Kadınlarda sık görülen fobiler erkeklerde görülmeyebilir. Örneğin kadınlarda hayvan fobisi daha fazla görülür. Çocuklukta düşük sosyoekonomik bir statüsü olmuş bir ailede yetişmiş bir kişide sosyal fobi geliştirme oranı daha yüksektir.

Erkeklerde ise çoğunlukla doktor fobisi bulunur. Fakat bu, diğer fobilerin bulunmayacağı anlamına gelmemeli. Sadece görülme sıklığı daha fazladır.

Fobi nedir? Fobinin Tedavisi
Fobi nedir? Fobinin Tedavisi

Fobilerin Semptomları

En yaygın semptomu panik atak oluşturur. Panik atak şunları içerir:

  • Kalp çarpıntısı
  • Nefes darlığı
  • Hızlı ve anlamsız konuşma
  • Ağız kuruluğu
  • Mide ağrısı
  • Yüksek tansiyon
  • Titreme
  • Göğüs ağrısı veya göğüste sıkışma hissi
  • Aşırı terleme
  • Kötü bir şey olacakmış hissi

Fobinin Tedavisi

Bu her fobide değişmekle birlikte psikoterapi seanslarını, ilaçları veya her ikisinin kombinasyonunu içerir. Genellikle Bilişsel Davranışçı Terapi ile başlanan tedavi, gerek görüldüğü yerde ilaç ile de desteklenebilir.

Kaynaklar:

https://adaa.org/about-adaa/press-room/facts-statistics

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/specific-phobias/symptoms-causes/syc-20355156

https://adaa.org/understanding-anxiety/specific-phobias

Bir cevap yazın