Erteleme Hastalığı Nedir? Erteleme Hastalığı Nasıl Çözülür? Procrastinate

Erteleme Hastalığı, Procrastinate nedir?

Erteleme, her insanın deneyimlediği bir şeydir. Ne kadar planlı ve kararlı olursanız olun, işte ya da okulda geçirmeniz gereken vakitte kendinizi önemsiz şeyler peşinde koşarken(TV izlemek, insagram story’si paylaşmak vb.) bulma ihtimaliniz vardır.

İşiniz için başladığınız bir projeyi bitirememek, ev ödevlerinizi yapmaktan kaçınmak, ev işlerini boşlamak… Erteleme hastalığı, işinizde, eğitiminizde ve hatta hayatınızda büyük bir etkiye sebep olan bir hastalıktır.

Erteleme Hastalığı, Procrastinate nedir?
Erteleme Hastalığı, Procrastinate nedir?

Neder erteleriz ve neden son dakikaya kadar bekleriz?

Hepimiz bazen bazı şeyleri erteleriz. Araştırmacılar, erteleme hastalığının öğrenciler arasında daha yaygın olduğunu söylüyor. Üniversite öğrencilerinin yüzde 25 ile 75’i (her üniversitede farklı sonuçlar elde edildi) akademik çalışmalarını erteliyor.

2007’de yapılan bir araştırma ise, üniversite öğrencilerinin yüzde 80 ila yüzde 95’inin ödevlerini düzenli olarak ertlediklerini buldu.

1997’de yapılan bir ankette ise, doktora tezlerinin bitirilememe sebeplerinin başında erteleme olduğu ortaya çıktı.

Ferrari, Johnson ve McCown’a göre, öğrenciler arasında yaygın olan ertelemenin sebepleri şöyle sıralanmıştır:

  • Bitirmeleri gereken sürenin, olduğundan daha fazla olduğunun düşünülmesi
  • İleride daha fazla motive olup bitirebileceklerini düşünmeleri
  • Projelerini bitirme sürelerinin olduğundan daha kısa süreceğini düşünmeleri
  • Başlamak için sürekli mükemmel anı beklemeleri
Erteleme Hastalığı, Procrastinate nedir?
Erteleme Hastalığı, Procrastinate nedir?

Bu okuduğunuz sebeplerle bir şeyleri ertelediğinizi hatırlamışsınızdır muhtemelen. Yarın bitirmeniz gereken işinizin, haftaya bitmesi gerektiğini hiç düşündünüz mü? Peki evinizi temizlemeye bir türlü başlayamadığınız oldu mu? Sürekli “birazdan başlarım” dediğiniz anı hatırlıyor musunuz?

Çoğu zaman, projelerin bitmeleri gereken sürenin daha gelmediğini ve çok zamanımız olduğunu düşünürüz. Bu da kendimizi güvende hissetmemize neden olur. İşte bir işi daha ertelemiş oldunuz.

Ertelememize sebep olan en önemli etken de, yeterince motive olmadığımızı düşünmek ve ileride daha motive olabileceğimiz inancına sahip olmamız.

Çoğu zaman gerçekleşen şudur ki, bazı görevleri(özellikle sevmedikleriniz) yapmak için doğru zamanı beklerseniz, o zaman aslında hiç gelmez ve işi asla tamamlayamazsınız.

Kişinin kendinden şüphe etmesi de ertelemeye sebep olabilir. İşin altından kalkamayacağınız düşüncesi, yeteneklerinizin yetersiz olduğu inancı işi ertelemenize sebep olur.

Erteleme Hastalığı, Procrastinate nedir?
Erteleme Hastalığı, Procrastinate nedir?

Erteleme hastalığının olumsuz etkileri

Bu sadece “sonra yaparım” hastalığı olan öğrencilerde değil Chicago’daki DePaul Üniversitesi profesörü Joseph Ferrari’ye göre, ABD’li yetişkinlerin %20’si de kronik erteleyici.

Bu insanlar sadece ara sıra ertelemekle kalmıyor, faturalarını geç ödüyorlar, son teslim tarihinden önceki geceye kadar projelere başlamıyorlar, tatil alışverişlerini tatilden bir önceki gün yapmaya çalışıyorlar. Hatta vergi beyanlarını geciktirerek ceza bile alabiliyorlar.

Ne yazık ki bu erteleme, kişinin akıl sağlığı da dahil olmak üzere bir çok şey üzerinde etkili oluyor. 2007’de yapılan bir araştırma, erteleme yapan öğrencilerin yapmayanlara göre daha fazla stresli oldukları ve daha fazla hastalandıklarını ortaya koymuştur.

Erteleme yalnızca sağlık açısından değil, sosyal açıdan da sorun yaratabilir. Bir şeyleri sürekli erteleyerek yaşamaya çalışmanız çevrenizdeki insanların sizden uzaklaşmasına sebep olabilir. Özellikle iş dünyasında, size olan güvenin sarsılmasına sebep olabilir. Bu sosyal hayatta da geçerlidir.

Erteleme Hastalığı, Procrastinate nedir?
Erteleme Hastalığı, Procrastinate nedir?

Erteleme Hastalığıyla Nasıl Başa Çıkarım?

Erteleme, kişinin hayat kalitesi düşüren şeylerin başında geliyor. Erteleme, kişinin öz güvenini düşürür, başarısız bir insan olmasına sebep olur, sosyal sorunlar yaşatır, çevresindekiler tarafından güvenilmez olarak görülür, iş hayatında sorunlar yaşar, finansal olarak etkilenir vb. Bunlar bu şekilde uzatılabilir. Sonuç olarak erteleme ile başa çıkmamız gerektiğini anladık. Peki nasıl? İşte böyle:

1. Erteleyici olduğunuzu kabul edin

Eğer bir işi yapmak için motive olmayı bekliyorsanız, hiçbir işinizi zamanında yetiştiremiyorsanız, evinizi temizleyecekken bile sonra yaparım diyorsanız, işe başlamak için doğru anın gelmesini bekliyorsanız siz bir erteleycisiniz. Bunlar ve yukarıda anlattıklarımız sizde varsa, bunu kabul edin ve bununla mücadele etmeniz gerektiğini anlayın. Buna kendinizi ikna edin.

Erteleme Hastalığı, Procrastinate nedir?
Erteleme Hastalığı, Procrastinate nedir?

2. Mükemmeliyetçiliği bir kenara bırakın

Mükemmeliyetçilik ya hep ya hiç düşüncesidir. Bir şeyleri yapmak için mükemmel zamanı beklemekten vazgeçin. Her zaman şu düsturla yola çıkın: en mükemmel an şu an. Eğer gerçekten ileride şartların değişip daha iyi olacağını düşünüyorsanız erteleyin. Ama böyle bir değişim çoğu zaman olmaz ve siz ertelediğiniz süre boyunca, öz güven kaybı, stres, mutsuzluk yaşarsınız.

Erteleme Hastalığı, Procrastinate nedir?
Erteleme Hastalığı, Procrastinate nedir?

3. Mazaretleri bir kenara bırakın

“Başlamadan önce X’e ihtiyacım var.”, “Şu an yorgunum sonra yaparım”, “Şu an hiç havamda değilim” gibi mazeretleri sıralamaya başladığınızı farkettiğinizde hemen bunları durdurup işe koyulun. Çünkü işlerinizi bitirdikten sonra dinlenmek, ertelemeyle yarattığınız kısacık zamandaki dinlenmeden katbekat daha kalitelidir.

Erteleme Hastalığı, Procrastinate nedir?
Erteleme Hastalığı, Procrastinate nedir?

4. Yaptığınız işleri ödüllendirin

Örneğin yapmanız gereken bir işi bitirdiğinizde Netflix’den bir dizi izleyebileceğinize söz verin kendinize. Veya bunları çeşitlendirebilirsiniz. Örneğin, evimi temizlediğimde Instagram’da takılabileceğim, ödevimi bitirdiğimde televizyon izleyebileceğim gibi. Yani bu dikkat dağıtıcı unsurları lehinizde kullanabilirsiniz.

Erteleme Hastalığı, Procrastinate nedir?
Erteleme Hastalığı, Procrastinate nedir?

5. Kendinizi affedin

Daha önce yapmış olduğunuz tüm ertelemeler için kendinizi affedin. “Daha önce başlamalıydım”, “Her zaman erteliyorum” diyerek kendinizi suçlamayı bırakın. Bunun size bir faydası olmayacak.

Yapılan bazı araştırmalar kişinin kendisini suçlamasının, yapması gereken işi tamamen bırakmasına sebep olduğunu ortaya koyuyor. Yani geç de olsa bitirebileceğiniz bir işi, hiç bitirememeniz söz konusu olabiliyor.

Erteleme Hastalığı, Procrastinate nedir?
Erteleme Hastalığı, Procrastinate nedir?

6. İşlerinizi bölün

Eğer bir işi yapmak gözünüzde çok büyüyorsa, işi bölümlere ayırın ve bölümleri yavaş yavaş tamamlayın. Örneğin bir kitap yazmak istiyorsunuz. Önce bir taslak hazırlayıp kitabın içeriği hakkında düşünebilirsiniz. Ve daha sonra bölümlere yavaş yavaş başlayıp kitabı bitirebilirsiniz.

Eğer bir işin yavaş da olsa ilerletiyorsanız, bu size psikolojik olarak iyi gelecek ve işlerinizi tamamlama oranınız artacaktır.

Erteleme Hastalığı, Procrastinate nedir?
Erteleme Hastalığı, Procrastinate nedir?

7. Gerçekçi olun

Gerçekçi planlar yapmıyorsanız işlerinizi bitiremezsiniz. Örneğin sabah erken kalkabilen bir insan değilseniz, her gün bir saat erken kalkıp spor yapmayı beklemeyin. Çünkü devam ettirmeniz çok zor. Ama bu başaramayacağınız anlamına gelmiyor. Sadece bunu bir anda yapabilmeyi beklemeyin.

Kaynaklar:

https://www.verywellmind.com/the-psychology-of-procrastination-2795944

https://www.psychologytoday.com/us/blog/better-perfect/201703/11-ways-overcome-procrastination

Bir cevap yazın