Bağımlılık nedir? Bağımlılığın tedavisi

Bağımlılıklar

Bağımlılık, tüm olumsuz sonuçlara rağmen, maddelere, kişilere, nesnelere veya başka bir iradenin hükmü altına girmeye karşı önlenemez istek duymaya denir. Çok sayıda psikososyal faktörün dahil edilmesine rağmen, bağımlılık yaratan uyarıcıya tekrar tekrar maruz kalmanın yol açtığı patolojidir.

Bağımlılık, uyuşturucu, alkol, sigara
Bağımlılık türleri

Çoğu insan bağımlılığın sadece alkol, uyuşturucu ve sigara gibi maddeler sebebiyle olduğunu düşünür. Bunlar tabii ki bağımlılık yapabilecek maddeler arasındadır. Fakat birey hemen her şeye bağımlı olabilir.

En açık anlamıyla bağımlılık, kişi kendisine zararlı olduğunu bilmesine rağmen devam ettiği eylemleri yinelemesiyle ortaya çıkar. Çeşitli sebeplerle ve tetikleyicilerle bir çok bağımlılık türü ortaya çıkar.

oyun bağımlılığı
Bağımlılık

Bunlardan en yaygın olanı alkol ve uyuşturucu bağımlılığıdır. İnsanlar sadece yasa dışı uyuşturuculara bağımlı hale gelmez. Reçeteli ilaçlara da bağımlı olabilirler. Bu sorun dünyanın her yerinde büyüyen bir problem olmuştur.

Kumar, alışveriş, seks gibi aktivitelere de bağımlı olan insanlar var. Teknolojinin gelişmesiyle bağımlılık türlerinde de artış görüldü. Örneğin sosyal medya ve oyun bağımlılığı gibi. Aynı zamanda pornografi bağımlılığı da örnek olarak verilebilir.

Aşağıda öne çıkan bazı bağımlılık türleri örnek olarak verilmiştir.

yemek bağımlılığı
Bağımlılık

1. Alkol bağımlılığı

alkol bağımlılığı tedavisi
Alkol bağımlılığı

Alkol, tüm dünyada kullanılan yasal bir maddedir. Bununla birlikte oldukça bağımlılık yapan bir maddedir. Alkolü kötüye kullananlar, bu kötü sonuçlarını bilmelerine rağmen içmeye devam edeceklerdir. Bu da bağımlı oldukları anlamına gelmektedir. Sosyal içiciliği bunun dışında bırakarak, sağlıklı limitler dahilinde alkol tüketilebilir. Örneğin %10 alkol ihtiva eden içkiden günde bir bardak içilmesi gibi.

2. Uyuşturucu bağımlılığı

Uyuşturucu bağımlılığı

Bazı kişiler esrar, kokain gibi bağımlılık yapabilecek uyuşturucuları eğlence amaçlı kullansalar da(bu da oldukça zararlı), kimileri saplantılı şekilde sürekli kullanabiliyor. Eroin, kokain gibi maddeler güçlü etkileriyle bağımlılığa yol açmakta ve bağımlılar maddeyi alma dürtüsünü kontrol edememektedir. Uyuşturucu bağımlılığı, sosyal ilişkilerin bozulmasına, iş kayıplarına, finansal zorluklara ve aile üyelerinde yıkıcı etkiler bırakmasına sebep olur. Geri dönüşü olmayan fiziksel ve zihinsel rahatsızlıklara da sebep olabilir.

3. Reçeteli madde bağımlılığı

ilaç bağımlılığı
İlaç bağımlılığı

Reçeteli ilaçlar genellikle kronik ağrıları olan kişilere reçete edilir. Bununla birlikte bu ilaçların uzun süre kullanılması, kırılması zor bağımlılıklara sebep olur.

4. Kumar bağımlılığı

kumar bağımlılığı
Kumar bağımlılığı

Kumara bağımlı olan kişiler, genellikle kumarın verdiği heyecana bağımlı olurlar. Büyük bir kazanç elde etme düşüncesiyle başlanan kumar, zaman geçtikçe kazanma beklentisiyle saplantılı hale gelir.

5. Yeme bozuklukları

Yeme bozuklukları

Yemek yeme bozuklukları aynı zamanda yemek bağımlılığı olarak da bilinir. En sık görülen yeme bozuklukları anoreksiya ve bulimyadır. Yeme bozukluğu olan kişilerde genellikle yemeğe karşı anormal tutum sergilerler.

Anoreksiyadan muzdarip olan kişiler, yemek yeme konusunda oldukça kısıtlayıcı olurken, bulimia hastaları, bazı anlarda çok fazla yemek yedikten sonra, kaloriden kurtulmak için kendilerini kusturabilir veya aşırı derece spora yönelebilir. İdrar söktürücü, metabolizma hızlandırıcı ilaçlar kullanarak yediklerinden kurtulmaya çalışırlar.

6. Oyun bağımlılığı

Oyun bağımlılığı
Oyun bağımlılığı

Oyun bağımlılığı, kişinin hayatını etkileyecek düzeye geldiğinde bir problem olmaya başlar. Şiddetli oyun bağımlılığı olan kişiler, hijyen sağlama, okul, iş gibi konularda isteksiz olurlar. Oyun bağımlıları, çevrim içi oyun oynarken, kaç saat geçtiğinin farkında olmazlar ve sağlık sorunlarına neden olabilecek seviyede uykusuz kalabilirler.

7. Pornografi bağımlılığı

Porno bağımlılığı
Porno bağımlılığı

Pornografi bağımlılığı çoğu insana komik gelebilir. Fakat etkilenenler için son derece gerçek bir problemdir ve hayatlarını mahvedebilir. Seks veya pornografi bağımlılığı teşhisi konmuş bir kişinin eşi, bu bağımlılığın birinin başına gelebilecek en kötü şey olduğunu söylüyor. Pornografi bağımlılarının büyük kısmı, sürekli porno izler veya pornografik hikayeler düşünür. Hatta bir partnerle seks yapmayı gereksiz ve yorucu görebilirler.

Bağımlılığın tedavisi

Bağımlılık tedavisi
Bağımlılığın tedavisi

Yukarıda sayılanlar, bağımlılık türlerinden sadece bazılarıdır. Hepsinde ortak olan bir nokta, maruz kalan kişiye zarar vermesidir. Bağımlılık, profesyonel yardımla tedavi edilebilecek bir hastalıktır. Madde bağımlıları, genellikle detoksifikasyon uygulanarak maddenin vücuttan arınması ve ardından tekrar topluma kazandırılması yoluyla tedavi edilir. Tabii bu süreçte bir daha asla madde kullanmaması gerekir.

Fakat sosyal medya, oyun, pornografi, yeme bozuklukları gibi bağımlılıklardan kaçınmak mümkün değildir. Bunun için kişinin, bağımlılık davranışlarını nasıl yöneteceğini öğrenmesi gerekir. Terapistler bağımlılığın üstesinden gelebilmek için çeşitli tedaviler uygularlar. Bunlardan bazıları; 12 adımlı çalışma, bilişsel davranışçı terapi, grup terapisidir.

Bir cevap yazın