Bağımlı Kişilik Bozukluğu Nedir?

bağımlı kişilik bozukluğu nedir

Bağımlı kişilik bozukluğu, kişinin hayatını etkileyecek seviyede başka kişilere bağımlı olma durumudur. Bu bozukluğa sahip bireylerde, duygusal ve fiziksel ihtiyaçları için yanındaki insanlara bağlıdır.

Bu bozuklukta birey, yalnız kalma korkusunun bir tezahürü olarak sosyal ilişkilerde sürekli boyun eğen taraftadır.

Bağımlı kişilik bozukluğuna sahip birey, gündelik tüm kararlarında başkalarından aşırı derecede tavsiye alırlar. Örneğin ne giyeceklerine karar vermek gibi.

El ele tutuşan kişiler.
Bağımlı Kişilik Bozukluğu

Sosyal anlamda pasif olmaya eğilimlidir. Başkalarının hayatlarına karar vermesine izin verirler. Yetişkinlerde ise, nerede yaşaması gerektiğine, nerede çalışması gerektiğine karar vermesi için bile ebeveynlerinden veya eşlerinden yardım isterler.

Üzerlerindeki tüm sorumluluğu devretmeye meyillidirler. Sürekli destek ve onay almak istedikleri için bağımlı oldukları kişilerle yaşadıkları anlaşmazlıkları söylemezler ve görüş bildirmezler. Sürekli onaylar bir tavır içindedirler.

Yalnız kaldıklarında kendilerini rahatsız ve çaresiz hissederler. Bağımlı olduğu kişiden ayrılırlarsa(sevgiliden ayrılma, bağımlı olduğu bireyin ölümü vb.) hemen yeni bir ilişki aramaya koyulurlar.

Kelepçe ile birbirine bağlı kişiler
Bağımlı Kişilik Bozukluğu

Belirtileri:

Bu bozukluğa sahip bireyler, karar verme konusunda kendilerine güvenmezler. Sürekli kendilerini ve yeteneklerini küçümserler. DSM-5 tanı kriterleri aşağıda verilmiştir. Bu belirtilerden en az beş tanesi varsa bağımlı kişilik bozukluğu olduğu söylenebilir.

  • Aşırı seviyede başkalarında tavsiye istiyorsa, ve başkalarının onayı olmadan günlük işlerini yapamıyorsa.
  • Başkalarına, hayatının tüm sorumluluklarını yükleme eğilimi varsa.
  • Destek ve onay aldığı kişileri kaybetme korkusuyla, anlaşmazlıklarda fikir beyan etmekten çekiniyorsa ve görüş bildiremiyorsa.
  • Yeni bir işe başlamak, girişmek konusunda zorluk çekiyorsa(motivasyon ve enerji eksikliğinden değil, kendi yeteneklerine olan güven eksikliğinden).
  • Bağımlı olduğu kişiyi kaybetmemek adına rahatsız edici şeyler yapmayı kabul ediyorsa.
  • Yakın ilişkisi sona erdiğinde, hemen yeni bir ilişkiye başlamak için arayış içine giriyorsa.
  • Sürekli yalnız kalma korkusu yaşıyorsa.

Bu belirtilerden en az beş tanesi mevcutsa, kişide bağımlı kişilik bozukluğu var diyebiliriz.

Bağımlı bir kadın
Bağımlı Kişilik Bozukluğu

Nedenleri:

Bağımlı kişilik bozukluğunun nedeni tam olarak bilinmemektedir. Bu hastalık genellikle genç yaşta ortaya çıkar. Tahminlere göre ergenlikte yaşanan kronik fiziksel hastalıklar, küçükken yaşanan ayrılık anksiyetesi buna sebep olabilir.

Bu bozukluğa sahip bireyler, toplumun %1’ini oluştururlar. Kadınlarda görülme sıklığı, erkeklerden daha fazladır.

bağımlı bir erkek
Bağımlı Kişilik Bozukluğu

Tedavi:

Bu bozukluğa sahip bireylerde en etkili tedavi yöntemi psikoterapidir. Örneğin bilişsel davranışçı terapi, önemli kararlar verememeye, yeni ilişkiler başlatmadaki yetersizliğe, uyumsuz düşünce kalıplarına çözüm getirir. Bu hastalık genellikle uzun vadeli bir tedaviyi gerektirir.

Eğer altta yatan başka bir hastalık tespit edilirse, ilaç tedavisi başlatılabilir.

Bir cevap yazın